Dortyol.com - Haber, Son Dakika Haberleri

Melih Cevdet Anday kimdir?
Melih Cevdet Anday kimdir?

Melih Cevdet Anday kimdir?

Abone Olgoogle-news

Türk şair, çevirmen, oyun, roman, deneme ve makale yazarı. (Doğ. 18 Temmuz 1915, Çanakkale - Ö. 28 Kasım 2002, İstanbul)


Asıl adı Muzaffer Melih Anday'dır. UNESCO'nun Courier Dergisi tarafından 1971 yılında Tolstoy, Cervantes ve Dante düzeyinde bir edebiyat adamı olarak ilan edilen Melih Cevdet Anday, lise yıllarında tanıştığı arkadaşları Orhan Veli Kanık ve Oktay Rifat ile birlikte başlattıkları şiirde Garip Akımı ile Türk şiirinde modernleşme anlayışını başlatmışlardır. Daha sonraki yıllarda Kolları Bağlı Odysseus şiiri ile Türkiye'de felsefi şiir alanında yeni bir akım başlatan Anday, böylelikle Garip Akımı'ndan ayrılmıştır.


Hayatı 


18 Temmuz 1915'de Çanakkale’de dünyaya gelen Melih Cevdet Anday'ın babası İbrahim Cevdet Bey, annesi ise Hatice Nadide Hanım'dır. Doğumundan kısa bir süre sonra ailesiyle İstanbul'a yerleşen Melih Cevdet'in çocukluğu Kadıköy'e bağlı Bahariye semtinde geçti. İlkokulu İstanbul'da tamamlayan Anday, babasının işi nedeniyle taşındıkları Ankara'da önce ortaokulu, ardından Gazi Lisesini bitirdi. Lise yıllarında tanıştığı Oktay Rifat ve Orhan Veli, daha sonraki yıllarda tanıştığı Cahit Sıtkı Tarancı hayatı boyunca en yakın dostları oldu.


Lise sonrası bir dönem Hukuk Fakültesi’nde öğrenim görse de daha sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesine kaydolan Anday, Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü'ndeki memuriyeti nedeniyle bu okulu da yarım bırakmak zorunda kaldı. Bir süre sonra Devlet Demiryolları tarafından verilen bir bursla Belçika’ya giderek sosyoloji öğrenimi görmüştür.


İlk kez 1936 yılında Ukde isimli şiiri Varlık Dergisi'nde yayımlanan Melih Cevdet'in şiirleri sonraki dönemlerde PapirüsYaprakSesYeni UfuklarYeditepeSoyutYeni DergiAtaçYön ve Dönem gibi popüler ve saygın edebiyat dergilerinde hep başköşede yer aldı. Orhan Veli ve Oktay Rifat ile birlikte çıkardığı ve Türk şiir sanatına bambaşka bir soluk getiren Garip adlı şiir kitabı edebiyat dünyasına o dönem bomba gibi düştü, çokça tartışıldı.


1942 yılında dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel'in teklifiyle bakanlığın Neşriyat Müdürlüğü'ne memur olarak atanan Melih Cevdet, 1946 yılında bakanlık el değiştirince askere alınarak Konya’ya atanması üzerine bu görevden ayrılarak İstanbul’a döndü.


1953 yılında Akşam Gazetesi'nde sanat ve edebiyat sayfalarının editörlüğünü yapan Anday, bu görevi 1955 yılına kadar sürdürdü ancak gazeteyle yaşadığı fikir ayrılıkları sonucu gazeteden ayrıldı. Bir süre Doğan Kardeş Yayınları'nda çeviriler yapan Melih Cevdet, yine fikir ayrılıkları nedeniyle buradan da ayrılmak zorunda kaldı. 1958-1960 yılları arası TercümanİkdamYeni TaninBüyük Gazete gibi ulusal gazetelerde gerek kendi adıyla gerek takma adlarla makale, dememe ve tefrika romanlar yayımlayan Melih Cevdet, 1960 yılında Nadir Nadi'nin teklifi üzerine Cumhuriyet Gazetesi'nde köşe yazarlığına başladı ve 1997 yılına kadar yazılarını bu gazetede yayımladı.


1956 yılında yayımladığı şiir kitabı Yanyana'da anayasanın 142. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle adı geçen kitabı yasaklanan Anday, o yıllarda ve sonraki dönemlerde yayımladığı şiir, tiyatro oyunları ve romanlarıyla birçok saygın edebiyat ödülü aldı. İstanbul Belediyesi Konservatuarı Tiyatro bölümünde bir dönem diksiyon dersleri veren Melih Cevdet, özel bir tiyatro okulu bünyesinde de mitoloji dersleri verdi. 1964 yılında atandığı TRT yönetim kurulu üyeliği görevini 1969 yılına kadar sürdüren Anday, 1979 yılında atandığı Paris eğitim müşavirliği görevini de iki yıl sürdürmüştür.


Yaşamında üç evlilik yapan Melih Cevdet, ilk evliliğini Sabahat Hanım'la yaptı ancak Sabahat Hanım'ın 1956 yılındaki ölümü üzerine ikinci evliliğini ise Yaşar Gedikoğlu ile gerçekleştirdi. Yaşar Hanım'la olan evliliğinden İdris Anday adında bir oğlu olan Melih Cevdet, 1983 yılında Yaşar Hanım'dan ayrılmış ve son evliliğini ise 1983 yılında Suna Anday ile yapmıştır. 


Ölümü


Solunum ve böbrek yetmezliği teşhisiyle kaldırıldığı Marmara Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi'nde 28 Kasım 2002 günü 87 yaşında hayatını kaybeden Melih Cevdet Anday, Büyükada Müslüman Mezarlığı'nda toprağa verildi.


Eserleri


Şiir


- Garip (1941)

- Rahatı Kaçan Ağaç (1946)

- Telgrafhane (1952)

- Yanyana (1956)

- Kolları Bağlı Odysseus (1962)

- Göçebe Denizin Üstünde (1970)

- Teknenin Ölümü (1975)

- Sözcükler (1978)

- Ölümsüzlük Ardında Gılgamış (1981)

- Tanıdık Dünya (1984)

- Güneşte (1989)

- Yağmurun Altında (1995)

- Bir Sis Çanı Gecenin İçinde (2002)


Roman


- Zifaftan Önce (1957 - Murat Tek takma adıyla)

- Yağmurlu Sokak (1959 - Murat Tek takma adıyla)

- Dullar Çıkmazı (1962 - Murat Tek takma adıyla)

- Bir Gecede Üç Erkek (1963 - Murat Tek takma adıyla)

- Aylaklar (1965)

- Gizli Emir (1970)

- İsa'nın Güncesi (1974)

- Raziye (1975)

- Meryem Gibi (1991)

- Yağmurlu Sokak (1991)

- Birbirimizi Anlayamayız (1992)


Deneme, makale ve gazete yazıları


- Doğu, Batı (1961)

- İngiliz Edebiyatından Denemeler (1964)

- Konuşarak (1964)

- Gelişen Komedya (1965)

- Sovyet Rusya, AzerbaycanÖzbekistan, Bulgaristan, Macaristan (1965 - Gezi Yazıları)

- Yeni Tanrılar (1974)

- Sosyalist Bir Dünya (1975)

- Dilimiz Üstüne Konuşmalar (1975)

- Maddecilik ve Ülkücülük (1977)

- Anadolu'da ve Sosyalist Ülkelerde (1977)

- Yasak (1978- Söyleşi)

- Paris Yazıları (1982)

- Açıklığa Doğru (1984)

- Akan Zaman, Duran Zaman (1984 - Anı)

- Sevişmenin Güdüklüğü ve Yüceliği (1990)

- Yiten Söz (1992)

- Aldanma ki (1992)

- Geleceği Yaşamak (1994)

- İmge Ormanları (1994)

- Yeni Tanrılar: Yasak (1996)

- Geçmişin Geleceği (1999)

- Çok Sesli Toplum (2001)

- Felsefesiz Yaşamak (2002)


Şiir Üzerine Makaleleri


- Anlamın Anlamı

- Çağlar Geçiyor

- Şiir Üzerine

- Şiirin Vazgeçilmez Üç Dönemi

- Şiirin Anlamı

- Uzun Şiir - Kısa Şiir

- Yarın Düşüncesi


Tiyatro Oyunları


- İçerdekiler (1965)

- Mikado'nun Çöpleri (1967)

- Yarın Başka Koruda (1972)

- Dikkat Köpek Var (1972)

- Ölüler Konuşmak İsterler (1972)

- Müfettişler (1972)

- Ölümsüzler (1984)


Çevirdiği Şiirler


- Edgar Allan Poe - Annabel Lee

- Federico Garcia Lorca - Atlının Türküsü

- Langston Hughes - Ben de

- Langston Hughes - Bir Zenci Kızın Türküsü

- Ezra Pound - Çayhane

- Aleksandr Blok - Gece. Şehir Uyumuş.

- Paul Eluard - Hürriyet

- Wystan Hugh Auden - Kanun

- Ezra Pound - Pan Öldü

- Paul Verlaine - Şiir Sanatı


Çevirdiği Romanlar


- Tarjei Vesaas - Buz Sarayı

- Nikolay Gogol - Ölü Canlar

- Ivan Turgenyev - Babalar ve Oğullar


Aldığı Ödüller


- TRT Roman Ödülü (1970) - Gizli Emir

- Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü (1973 ) - Tarjei Vesaas - Buz Sarayı

- Yeditepe Şiir Ödülü (1976) - Teknenin Ölümü

- Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (1978) - Sözcükler 

- Türkiye İş Bankası Ödülü (1981) - Ölümsüzlük Ardında Gılgamış

- ENKA Sanat Ödülü (1984) - Ölümsüzler

- TÜYAP Onur Ödülü (1991)

- Aydın Doğan Vakfı Şiir Ödülü (2000)

Yorumlar

gaziantep escort gaziantep escort denizli escort bursa escort izmir escort dudullu escort sakarya escort marmaris escort mecidiyeköy escort